Yumurta Taze midir Kontrol Etme

Bir yumurtanın taze olup olmadığını anlamanın en hızlı yolu su testidir: yumurtayı bir bardak soğuk suya bıraktığınızda dibe yatay şekilde yerleşiyorsa tazedir, dik duruyorsa biraz beklemiştir ama pişirilebilir, suyun yüzeyine çıkıyorsa kullanmayın. Bunun yanında kabuğu kırıp sarısının dolgunluğuna, akın yayılma hızına ve kokuya bakmak da çok güvenilir sonuç verir. Aşağıda bu yöntemleri tek tek, evde rahatça uygulayabileceğiniz şekilde anlatıyorum.

Yumurta neden zamanla değişir?

Yumurta kabuğu geçirimsiz değildir; üzerinde binlerce mikroskobik gözenek bulunur. Zaman geçtikçe içerideki nem ve karbondioksit bu gözeneklerden dışarı çıkar, yerine hava girer. Bunun iki görünür sonucu olur: yumurtanın küt tarafındaki hava boşluğu büyür ve iç yapısı gevşer. Su testi tam olarak bu büyüyen hava boşluğunu ölçer. Aynı sebeple bekleyen yumurtanın akı sulanır, sarısı yayvanlaşır ve zarı kolay yırtılır.

Bu değişim yumurtanın hemen bozulduğu anlamına gelmez. Buzdolabında saklanan bir yumurta haftalar boyunca güvenli kalabilir; sadece belirli tariflerde performansı düşer. Sahanda yumurta ya da soft pişirme gibi sarının bütünlüğünün önemli olduğu tekniklerde taze yumurta belirgin fark yaratır.

Su testi: adım adım

1. Derin bir bardağı ya da kaseyi yumurtanın üzerini örtecek kadar soğuk suyla doldurun.
2. Yumurtayı yavaşça suya bırakın; sertçe atmayın, kabuğu çatlayabilir.
3. Birkaç saniye bekleyip aldığı pozisyona bakın.

Küçük bir not: haşlanmış yumurta soymakta zorlanıyorsanız, biraz beklemiş yumurta işinizi kolaylaştırır. Çok taze yumurtanın zarı kabuğa sıkı yapışır ve soyarken akı parçalanır. Yani "beklemiş" her zaman kötü demek değildir; hangi tarife gireceğine göre seçim yapmak daha doğru bir yaklaşım.

Kırıp bakma: en kesin yöntem

Kuşkunuz varsa yumurtayı düz bir tabağa kırın. Taze yumurtada sarı yüksek, toparlak ve dirençlidir; etrafında kalın, jel kıvamında bir ak halkası bulunur, onun dışında ise ince bir ak tabakası vardır. Beklemiş yumurtada sarı basıklaşır, ak tek katman gibi tabağa yayılır ve su gibi akar.

Renk konusunda yanlış bilinen bir şey var: sarının koyuluğu tazelikle değil tavuğun yemiyle ilgilidir. Turuncuya yakın bir sarı, yem içeriğinin sonucudur. Aynı şekilde akta görülen bulanıklık taze yumurta işaretidir, çünkü henüz karbondioksit kaybetmemiştir. Berrak ve şeffaf ak ise biraz beklemiş demektir.

Kırdıktan sonra kesin uyarı işaretleri

• Keskin, kükürtlü ya da ekşi koku: Kokunun tartışması yoktur, yumurtayı atın.
• Pembe, gri veya yeşilimsi ak: Bakteri kaynaklı renk değişimidir.
• Sarıda küf benzeri lekeler veya siyah noktalar: Kullanılmaz.
• Akın içinde küçük kırmızı nokta: Zararsızdır, kanlanmadır; bir kaşık ucuyla alıp kullanabilirsiniz.

Kabuktan ve sallama testinden ne anlaşılır?

Kabuğu elinize alıp kulağınıza yakın tutarak hafifçe sallayın. Taze yumurta neredeyse sessizdir, çünkü içi doludur ve hareket alanı yoktur. Şıpırtı sesi duyuyorsanız içerik gevşemiş, hava boşluğu büyümüştür. Kabuk yüzeyinin de bir şey söylediğini unutmayın: taze yumurtada kabuk mat ve hafif pürüzlüdür, zamanla parlaklaşır. Çatlak, yapışkan veya tozlu görünen kabuklu yumurtaları riskli sayın; çatlak, bakteri için doğrudan bir kapı demektir.

Tazeliği uzun süre korumak için

• Yumurtaları küt tarafı yukarı bakacak şekilde yerleştirin; hava boşluğu üstte kalır, sarı ortada durur.
• Kendi karton kutusunda saklayın. Karton, koku geçişini ve nem kaybını azaltır.
• Buzdolabı kapağının iç rafı yerine ana bölmeyi tercih edin; kapak sık açılıp kapandığı için sıcaklık dalgalanır.
• Pişireceğiniz zamana kadar yıkamayın. Kabuktaki doğal koruyucu tabaka yıkanınca gözenekler savunmasız kalır.
• Soğan, sarımsak, balık gibi yoğun kokulu gıdaların yanına koymayın.
• Kabuğundan çıkarılmış yumurtayı kapaklı bir kapta, buzdolabında en fazla bir iki gün tutun.

Sık sorulan sorular

Su testi haşlanmış yumurtada işe yarar mı?

Hayır. Pişmiş yumurtanın iç yapısı katılaştığı için batma-yüzme davranışı tazeliği göstermez. Haşlanmışta yalnızca koku ve görünüm üzerinden karar verin.

Yumurta taze mi diye anlamak için tarih yazısına güvenebilir miyim?

Ambalaj üzerindeki tarih iyi bir başlangıç noktasıdır ama saklama koşulları her şeyi değiştirir. Sıcak bir yerde bekleyen yumurta tarihinden önce yorulur, iyi soğutulmuş yumurta ise tarihinin ardından da sağlam kalabilir. Bu yüzden tarihe bakıp ardından